Colson Whitehead

Kolej podziemna

istota amerykanizmu: "Oto prawdziwy Wielki Duch, boska nić łącząca ogół przedsięwzięć człowieka - jeśli nie potrafisz czegoś zatrzymać, nie jest twoje. Czy chodzi o własność, niewolnika czy kontynent. Taki jest amerykański imperatyw", s. 102
jw., Boskie Przeznaczenie: "Oznaczają [te słowa] branie tego, co swoje, swojej własności, cokolwiek się za nią uważa. A wszyscy inni muszą zająć przypisane im miejsca, żeby to umożliwić. Czerwonoskórzy i Afrykanie mają oddać siebie, dawać z siebie, żebyśmy dostali, co nam się słusznie należy. Francuzi mają zrezygnować z roszczeń terytorialnych. Brytyjczycy i Hiszpanie mają się wycofać. Mój ojciec lubił indiańskie bajanie o Wielkim Duchu. Wiele lat później ja wolę amerykańskiego ducha, tego, który przywołał nas ze Starego Świata do Nowego, żebyśmy podbijali, budowali i cywilizowali. I niszczyli to, co zniszczyć trzeba. Dźwigali gorsze rasy. A jeśli nie dźwigali, to podporządkowywali sobie. A jeśli nie podporządkowywali, to tępili. Nasze przeznaczenie z boskiego przepisu, amerykański imperatyw.", s. 277
Europa: "Właśnie tak działają europejskie plemiona, twierdziła, jeśli czegoś nie mogą kontrolować, to to niszczą", s. 349
historia mediów, listy w historii niewolnictwa: "W księdze niewolnictw lista goniła listę. Imiona zebrane na afrykańskim wybrzeżu w dziesiątkach tysięcy manifestów ładunkowych. Spisy ludzkiego towaru. Imiona zmarłych były równie ważne jak żyjących; z każdej straty z powodu choroby czy samobójstwa - albo innych wypadków, tak właśnie określanych na potrzeby księgowości - należało tłumaczyć się przed pracodawcami. Na aukcjach notowano zakupionych, a na plantacjach zarządcy rejestrowali imiona robotników równymi rzędami starannego pisma. Każde imię to majątek, oddychający kapitał, ucieleśniony zysk", s. 268

Bibliografia

Colson Whitehead, Kolej podziemna. Czarna krew Ameryki, przeł. Rafał Lisowski, Albatros: Warszawa 2017.