Andrzej Zajączkowski

Muntu dzisiaj

alimentacyjny charakter ekonomii pierwotnych: "Gospodarka pierwotna nigdzie nie jest gospodarką towarową, produkcją przeznaczoną na zbyt, lecz wszędzie służy wyżywieniu społeczności", s. 33
francuski vs. brytyjski system kolonialny: "System francuski zwany jest przez niektórych systemem kartezjańskim: logicznym, schematycznym, scentralizowanym; system brytyjski - systemem empirycznym, zawierającym tyle rozwiązań szczegółowych (przy ogólnie obowiązującej zasadzie rządów pośrednich), ile szczegółowych sytuacji napotykał. Niektóre szczególne sytuacje były tak sobie właściwe, iż zmuszał do faktycznej rezygnacji z zasady rządów pośrednich", s. 54
brak własności ziemi: "Wszędzie w Afryce pierwotnej właścicielami świętej ziemi są przodkowie; w Afryce dzisiejszej w wielu jej partiach właścicielami stali się żywi. Ziemia stała się przedmiotem transakcji kupna-sprzedaży, zjawisko w Afryce pierwotnej nie do pomyślenia. Kontakt z przodkami uległ zerwaniu, ziemia została zdesakralizowana, nastąpiło bowiem jej szerokie uwłaszczenie rzeczywiste i faktyczne, właściwe formacji kapitalistycznej", s. 62
kolonialna inżynieria społeczna: chrześcijaństwo lepsze dla Afryki niż poganizm, bo bardziej uniwersalistyczne, s. 88
Afrykańczycy winni rasizmu: "Ale to nie biali uznali czarnych za chamów - to sami czarni, którzy przejęli chrześcijaństwo, doszli do wniosku, że pochodzą do Chama, że przekleństwo, którym Noe obłożył wyrodnego syna, obciąża ich ... kolonializmem. Publicystyka misyjna i katechetyczna praktyka wiele wysiłków włożyła w usunięcie tego kompleksu Afrykanów.", s. 99
W przypadku Afryki oczywiste, w przypadku Europy skomplikowane - bias metodologiczny, efekt bliskości: "Religia jest istotnym elementem kultury; w Afryce jej rola w kulturze jest dominująca, ale i w Europie jest znaczna. Jako homogeniczny element kultury, religia pozostaje z innymi jej składnikami w stosunku odpowiedniości. Stosunek ten jest oczywisty w wypadku czarnej Afryki; wydaje się mniej oczywisty w wypadku Europy. Tę ścisłą odpowiedniość religii do całego kontekstu kulturowego zaciemniają w Europie liczne konflikty między wyznaniami bądź też między kierunkiem religijnym a laickim", s. 160
przerażająca otwartość Afrykańczyków w sprawach seksualnych, s. 168-176

Bibliografia

Andrzej Zajączkowski, Muntu dzisiaj, PIW: Warszawa 1970.